Parochie De Vier Evangelisten Amsterdam 
 
 
 

Liefde en God

Viering: 5e zondag na pasen

Lezing:

  • Johannes 13,31-35

Geschreven door: Pater Paul Begheyn SJ

Dezer dagen valt er heel wat te beleven en te vieren. Nog steeds zijn we overdonderd door het vernieuwde Rijksmuseum. Op de dag van de opening ging ik er binnen, na twee uur in de rij gewacht te hebben. Sindsdien ben ik nog twee keer geweest, en daar zal het niet bij blijven. Wat een ontroerende schoonheid! Zoveel redenen om dankbaar te zijn voor de voorwerpen van kunst en geschiedenis, die vanaf de middeleeuwen op onze bodem zijn gemaakt. Ga bijvoorbeeld maar eens kijken naar de treurende Madonna op de onderste etage, en mediteer er bij.

Gisteren vierden we het feest van Petrus Canisius uit Nijmegen, de eerste Nederlandse jezuïet, die een kruising was tussen een mysticus en een manager. Hij schreef een catechismus, die het meest gepubliceerde boek van een Nederlandse schrijver in de geschiedenis zou worden. Op die dag werd in Antwerpen een jonge Vlaamse jezuïet tot priester gewijd. Wat een verbroedering. Ik moest denken aan de woorden van paus Franciscus, toen hij een week geleden in de Sint Pieter tien diakens tot priester wijdde. &Denk eraan&, zei hij, &het woord van God is niet jouw eigendom; het is het woord van God. Word niet moe om barmhartig te zijn. Aarzel niet om tederheid te laten zien tegenover de ouderen. Jullie zijn herders, en geen functionarissen& Dat zijn woorden die wij allemaal ter harte kunnen nemen.

Morgen vieren we het feest van de heilige Catharina van Siena, een Italiaanse markante figuur uit de veertiende eeuw, die in het kerkelijke en politieke leven van haar tijd een grote rol heeft gespeeld. In 1970 werd zij als eerste vrouw tot kerkleraar uitgeroepen, en in 1999 tot een van de patronessen van Europa, samen met Brigitta van Zweden en onze Edith Stein.

En overmorgen worden we overspoeld met een miljoen mensen, die in Amsterdam de abdicatie van koningin Beatrix, en de inhuldiging van koning Willem Alexander komen meevieren. We mogen dankbaar zijn voor zo&n vorstin, en we hebben alle hoop op onze nieuwe koning, ondanks het onbenullige koningslied dat we over ons krijgen uitgestort. Met psalm 72 bidden wij voor onze toekomstige koning:

Geef uw wijsheid, God, aan de koning,
leg uw koninkrijk in zijn handen,
dat hij een herder mag zijn voor uw mensen,
voor uw arm volk een rechtvaardige rechter.

Vandaag is het al weer de vijfde zondag van Pasen. De liturgie reikt ons een hutspot van teksten aan. Daaruit kies ik het evangelie. Jezus bindt ons op het hart: &Een nieuw gebod geef ik jullie: je moet van elkaar houden. Zoals ik van jullie gehouden heb, zo moeten ook jullie van elkaar houden. Hieraan zullen allen kunnen aflezen dat jullie leerlingen van mij zijn: als je de liefde onder elkaar bewaart.& Nu zitten we met het probleem, dat het woord &liefde& een van de meest afgekloven begrippen is in ons taalgebruik, net zoals trouwens het woord &God&. Over dat laatste schreef de Zwitserse dichter Kurt Marti ooit een stevige tekst, met de titel Het lijden van het woord ´GOD´. Daaruit laat ik enkele regels horen:

het bloedt uit alle wonden
het is verkracht door heersers en heerseressen
het is verraden vertrapt kapotgeschoten gefolterd
onthoofd geradbraakt
gevierendeeld gedecimeerd [...]
en ZO werd het woord GOD tot het laatste der woorden
tot het meest uitgebuite van alle begrippen [...]

We zitten met de handicap van de taal als we over God en liefde willen spreken. Maar soms krijgen we een handreiking, zoals nu. Op 21 april is in Amsterdam de manifestatie over de betekenis van vriendschap begonnen, die tot en met 23 juni zal duren. Op alle mogelijke manieren en op allerlei plekken in onze stad zal aandacht worden geschonken aan het thema van de vriendschap. Wij zouden daarbij kunnen aansluiten door te kijken in de bijbel naar wat er over vriendschap wordt gezegd. De allereerste keer gebeurt dat in het boek Exodus (33,11): &De Heer sprak met Mozes heel persoonlijk, zoals iemand spreekt met zijn vriend.& Stellen wij ons open voor een soortgelijke dialoog, Of, zoals Ignatius van Loyola schrijft: &Houden we ons gesprek met God zoals een vriend spreekt met zijn vriend.& Dat kunnen we bijvoorbeeld doen op de bank in onze eigen tuin, in ons plantsoen of in het Vondelpark. Probeer het maar, je zult er gelukkiger van worden.
Archief preken