Parochie De Vier Evangelisten Amsterdam 
 
 
 

Peter en Paulus

Viering: OVERWEGING OP DE DERTIENDE ZONDAG DOOR HET JAAR

Lezing:

  • Galaten 5,1.13-18

Geschreven door: Pater Paul Begheyn SJ

Dit weekend is het weekend van Petrus en Paulus. Gisteren was de feestdag van de apostelen Petrus en Paulus, en vandaag de gedachtenis van Sint Paulus. In liturgische boeken van de Oosterse kerk wordt er tot hen gebeden:

O Petrus, rots en grondslag; o Paulus, uitverkoren werktuig! Als een koppel ossen hebben jullie allen - volkeren, steden en eilanden - voortgesleept tot de heilige kennis van Christus.

Maar is het niet een merkwaardige keuze van de Heilige Geest, dat uitgerekend deze twee volstrekt niet foutloze mannen zo&n hoofdrol hebben gekregen in onze geloofsgemeenschap? Het was toch de impulsieve Petrus, die op het beslissende ogenblik Jezus heeft verloochend, waardoor Jezus na zijn verrijzenis hun relatie moest herijken door drie maal aan Petrus te vragen: &Houd je van mij?&. En het was toch Paulus, die genadeloos joeg op de volgelingen van Jezus, en prominent aanwezig was bij de moord op Stefanus, de eerste martelaar. &Waarom, Paulus, vervolg je mij&, vroeg Jezus hem in een visioen. Ondanks hun overduidelijke zwakheid werden ze toch uitgekozen om voorbeeld te zijn. Deze wonderlijke keuze bezingen we elk jaar tijdens de paasnacht, wanneer we in de jubelzang bekennen: &Gelukkige schuld, waaraan wij de Verlosser danken!& Wij zijn niet minder zwak dan Petrus en Paulus, en niettemin worden ook wij uitgekozen om apostelen te zijn. Niemand is daarbij uitgesloten. Dat is misschien wel een van de krachtigste elementen in ons geloof: dat wij ondanks onze tekortkomingen telkens opnieuw vergeven kunnen worden, en daardoor hoop houden. Hoop en vergeving - twee vormen van houvast in ons alledaagse leven, tot aan het einde toe.

In onze kerk kunnen we niet zonder de mensen die gezondigd hebben en vergeven zijn, zeven maal zeventig maal. Met elkaar moeten we verder, zoals Petrus en Paulus dat moesten. Ondanks hun verschillende achtergronden en temperamenten kozen zij samen voor één toekomst. Petrus, de jood, en Paulus, de heiden, moesten, ter wille van de gezamenlijke toekomst, elkaar omhelzen. Een kleine icoon met die voorstelling zie ik elke dag op de kast in mijn werkkamer staan. Ik heb gezien hoe de iconenschilder Konstantinos Peppas hem schilderde in 1984, toen ik op het eiland Rhodos mijn zus en Griekse zwager bezocht. Een omhelzing tegen een gouden achtergrond.

Een dergelijke boodschap hebben Petrus en Paulus ook voor ons. Paulus schreef (12,7-10): 'In iedereen is de Geest zichtbaar aan het werk, ten bate van de gemeenschap. Aan de een wordt door de Geest het verkondigen van wijsheid geschonken, aan de ander door diezelfde Geest het overdragen van kennis; de een ontvangt van de Geest een groot geloof, de ander de gave om te genezen. En weer anderen de kracht om wonderen te verrichten, om te profeteren, om te onderscheiden wat wel en wat niet van de Geest afkomstig is.' Onze geloofsgemeenschap is een lappendeken van getalenteerde mensen, die zonder uitzondering hun inbreng mogen en moeten hebben. Daarom schreef Petrus (2 Petrus 1,5-7): 'Span al je krachten in om je geloof te verrijken met deugdzaamheid, je deugdzaamheid met kennis, je kennis met zelfbeheersing, je zelfbeheersing met volharding, je volharding met vroomheid, je vroomheid met liefde voor je broeders en zusters, en je liefde voor je broeders en zusters met liefde voor allen.'

Paus Franciscus sprak vier dagen geleden, op het moment dat hij de eerste honderd dagen van zijn pausschap bereikte, in diezelfde geest: &De Kerk is niet een mengsel van dingen en belangen, maar de tempel van de Heilige Geest, de tempel waarin God werkt, de tempel waarin ieder van ons, met het geschenk van de doop, een levende steen is. Dit betekent dat niemand nutteloos is in de Kerk, wij zijn allemaal nodig om deze tempel op te bouwen! Niemand is tweederangs. Niemand is méér belangrijk in de Kerk. We zijn allen gelijk in de ogen van God. Misschien dat sommigen zeggen: &Kijk, meneer de paus, u bent niet zoals wij.& Jawel, ik ben net zoals ieder van jullie. Wij zijn allen gelijk, broeders en zusters. Niemand is anoniem. Wij allen vormen en bouwen de Kerk.&

Er is een tijd geweest waarin mensen andere mensen niet als gelijken beschouwden, maar hen gebruikten als zielloze slaven. Vandaag herdenken we de 150e verjaardag van de afschaffing van de slavernij, Keti Koti. Toevallig - is het wel toeval, is het niet eerder een geschenk van de Geest? - spreekt Paulus vanochtend over slavernij en vrijheid: 'Houdt stand en laat je niet weer het slavenjuk opleggen. Jullie werden geroepen om vrije mensen te zijn.'

Wie vergeven wordt en hoop houdt, zal vrij zijn.
Archief preken