Parochie De Vier Evangelisten Amsterdam 
 
 
 

Kerstpreek

Viering: 25 december 2013

Lezing:

  • Johannes 1, 1-18

Geschreven door: Pater Paul Begheyn sj

Hoe zouden vandaag de overlevenden van de tyfoon in de Filippijnen Kerstmis vieren: Jenny Chu, Dexter Julio, Bernadette Tenegra en al die anderen? Hoe zouden de vluchtelingen van de burgeroorlog in Syrië, samen met de Amsterdamse jezuïet Frans van der Lugt ingesloten in Homs, vandaag Kerstmis vieren? Hoe zou de vriendin van de 59-jarige man, die vorige maand een eind aan zijn leven maakte, vandaag Kerstmis vieren? Hoe zou de grootvader van de middelbare scholiere, die door haar klasgenoten werd verkracht, vandaag Kerstmis vieren, vier dagen nadat hij voor het eerst over het gruwelijke voorval hoorde? Hoe zou de drugsverslaafde man, die vorige week zaterdag zijn moeder begroef, vandaag Kerstmis vieren? En hoe vieren wij zelf vandaag Kerstmis, hier in onze Lucaskerk en straks thuis?

Het is niet zo eenvoudig om naast de reclames van Albert Heijn voor een voordelige rollade en naast een speciale aanbieding voor een skivakantie vast te houden aan de bijzondere boodschap die ons gebracht wordt. In het evangelie van vandaag horen we niets over een romantische kerststal met zingende engelen. Dat is misschien een teleurstelling. Maar als we goed toehoren gebeurt er toch iets bijzonders: ‘In den beginne was het woord, en het woord was bij God, en het woord was God.’ Iemand richt het woord tot ons. God zegt tegen ieder van ons: ‘Ik heb het tegen jou, ik heb een speciale boodschap voor jou, vandaag, in welke situatie je ook bent’. ‘Een vreugdevolle boodschap’, noemde de patroon van onze kerk, Lucas, dat tijdens de nachtmis. Daar gaat het toch uiteindelijk om, schreef paus Franciscus onlangs in zijn pittige brief Evangelii gaudium, ‘de vreugde van het evangelie’: ‘Een christen is een man en een vrouw van vreugde. Wat is deze vreugde? Betekent dat plezier hebben? Nee: dat is niet hetzelfde. Plezier hebben is goed. Maar vreugde is méér, het is iets anders. Het is een geschenk. Vreugde is een geschenk van God dat ons van binnen vult. Het is zoiets als een zalving van de Geest. En deze vreugde is de zekerheid, dat Jezus met ons is en met de Vader.’

Vreugde ontkent niet de soms gruwelijke werkelijkheid waarin we verkeren. Vreugde komt van God, die daarmee laat voelen dat hij bij ons wil zijn, zoals een baby bij zijn ouders. Die diepe innerlijke vreugde kan helpen om ons niet blind te staren op ons verdriet, ons gevoel van verlatenheid, onze uitzichtloosheid. Daarom is Kerstmis misschien wel het feest bij uitstek, waarin God zich solidair met ons toont: ‘Ik ben met je in je stal, in je koude grot; ik voel met je mee, nu je te horen hebt gekregen dat je niet welkom bent in de herberg van het leven.’ Nooit genoeg kan God het ons inprenten, dat hij ons vreugde schenkt. Maar, schreef Paus Franciscus: ‘Als we die vreugde voor onszelf houden, zal die ons uiteindelijk ziek maken, ons hart wordt oud en gerimpeld, en ons gezicht zal niet langer die vreugde uitstralen – alleen maar nostalgie en melancholie, en dat is niet gezond. Soms hebben die melancholische christelijke gezichten meer gemeen met zoetzure augurken dan met de vreugde over een mooi leven.’

Kerstmis is het feest, waarop we ons mogen koesteren in de warmte en vreugde van God. Maar het is ook een uitdaging om vanuit die warmte en die vreugde eerlijk naar onze maatschappij en onze toekomst te kijken, niet met omfloerste ogen, maar met een heldere blik. Zoals ouders met de komst van een baby verantwoordelijkheid op zich nemen voor een nieuw leven, zo mogen en moeten wij als gelovigen verantwoordelijkheid op ons nemen voor een wereld die snakt naar genezing en zingeving. Dat kan zijn in kleine kring, binnen ons gezin of onze buurt, maar ook in groter verband, in onze politieke keuzes, in onze zorg voor het milieu, in ons koopgedrag. Heel concreet vraagt het ook dat wij verantwoordelijkheid willen dragen voor de toekomst van onze parochie, die zich voor serieuze uitdagingen gesteld ziet. Laat mij daarom eindigen met een passage uit de oproep van Paus Franciscus over de rol van de parochie:

‘De parochie is geen achterhaald instituut. Juist omdat zij ontzettend flexibel is kan zij verschillende vormen aannemen, afhankelijk van de openheid en missionaire creativiteit van de pastor en de gemeenschap. Hoewel de parochie zeker niet het enige evangeliserende instituut is, blijft zij, als zij in staat blijkt tot zelfvernieuwing en constante aanpasbaarheid, “de Kerk zelf die leeft te midden van de huizen van haar zonen en dochters”.


Dit veronderstelt dat de parochie in contact is met de huizen en levens van haar mensen. De parochie is de aanwezigheid van de Kerk in een bepaald gebied, een omgeving voor het horen van Gods woord, om te groeien in het christelijk leven, voor dialoog, verkondiging, liefdadigheid, eredienst en vieren.


In al haar activiteiten bemoedigt en traint de parochie haar leden om verkondigers te zijn.

Het is een gemeenschap van gemeenschappen, een toevluchtsoord waar de dorstigen komen drinken tijdens hun reis, en een centrum van constant missionair bereik.’
Met dit perspectief vieren wij Kerstmis 2013. Wij laten ons vollopen met vreugde. Wij delen lief en leed met vrienden en vreemden. Wij laten op allerlei manieren merken dat de mildheid van God is verschenen. Zalig Kerstmis.
Archief preken