Parochie De Vier Evangelisten Amsterdam 
 
 
 

De kerk van rome

Viering: OVERWEGING OP HET FEEST VAN DE KERKWIJDING VAN DE BASILIEK VAN SINT JAN VAN LATE

Lezingen:

  • 1 Korintiërs 3,9b-11,
  • 16-17; Johannes 2, 13-22

Geschreven door: Pater Paul Begheyn SJ

Opnieuw wordt vandaag de reeks van zondagen door het jaar onderbroken. Vorige week kreeg het feest van Allerzielen voorrang, en vandaag is dat het feest van de kerkwijding van de basiliek van Sint Jan van Lateranen. Wat moeten wij hier in Osdorp met zo’n kerk in Rome? Het is goed om toch even stil te staan bij de geschiedenis van deze Aartsbasiliek van de Allerheiligste Verlosser, die een van de zeven pelgrimskerken van Rome is, en de oudste en in kerkelijke rang voornaamste van de vier pauselijke basilieken in Rome. Keizer Constantijn de Grote stichtte deze basiliek in 313. Hiermee is het het oudste kerkgebouw van Rome. Met een lengte van 100 meter en een breedte van 65 meter was deze kerk ook voor Romeinse begrippen een grote basiliek. In 869 werd dit gebouw door een aardbeving vernietigd. Van de oorspronkelijke basiliek is weinig overgebleven. Het huidige gebouw dateert van 1650. Vroeger zetelde de paus in deze basiliek, maar deze functie is in de middeleeuwen overgenomen door de Sint-Pietersbasiliek in Vaticaanstad. De Sint-Jan van Lateranen is formeel de hoofdkerk van de wereldkerk. De kerk is opgedragen aan Jezus Christus zelf. Maar ook is zij toegewijd aan Johannes de Doper en Johannes de Evangelist. Hoe belangrijk een kerkgebouw ook kan zijn, de kerkgemeenschap is natuurlijk veel belangrijker. De gemeenschap kan immers ook bestaan zonder gebouw.
Laten we eens kijken naar ons eigen kerkgebouw, de Sint Lucas van Osdorp, gebouwd naar ontwerp van architect Thomas Nix. De eerste steen ervan werd vijftig jaar geleden gelegd, in 1964, en een jaar later werd onze kerk geconsacreerd door J van Dodewaard, bisschop van Haarlem, die in 1966 plotseling overleed. Hoeveel hebben we hier niet samen beleefd, aan dopen, huwelijken en uitvaarten? Door de week en op zondagen kwamen en komen we hier samen om stil te zijn, te zingen, te luisteren naar Gods woord, en samen een echte gemeenschap te vormen van gelovigen, die elkaar tot steun zijn. Wij zijn Gods bouwwerk, schreef Paulus aan de christenen van Korinte. Wij zijn Gods tempel en de Geest van God woont in ons. We kunnen amper voldoende beseffen, hoe bijzonder deze visie van Paulus is. We zijn dus niet zomaar mannen en vrouwen, maar ieder van ons is een tempel van God, waarin de Geest wil wonen. Als je dit gegeven op je laat inwerken, dan word je er stil van.
Over dat thema van de tempel heeft een mystieke vrouw uit Arnhem een prachtig boekje geschreven, dat in 1543 in Antwerpen werd uitgegeven. Het gaat om Reinalda van Eymeren, een oudtante van de heilige Petrus Canisius uit Nijmegen. Zij woonde in het Agnietenklooster in Arnhem, en schreef nog een ander boek, dat ze De parel van het evangelie noemde, en dat vertaald werd in het Latijn, Frans en Duits. Het raakte verspreid over heel Europa en Amerika, en werd tot in de twintigste eeuw vele malen uitgegeven.
Maar nu terug naar het boekje, dat de titel draagt De tempel van onze ziel, een literair en spiritueel meesterwerk volgens twee Vlaamse jezuïeten, die het vorige maand opnieuw hebben uitgegeven. Ondanks de afstand van vier eeuwen valt er veel in dit boekje te lezen, dat ons troosten en ontroeren kan, als we ons realiseren hoe bevoorrecht wij zijn. Laat ik u één fragment voorlezen: ‘O ziel, die in rijkdom van deugden een tempel van God bent geworden. Hoe gaat u nu Hem buiten uzelf zoeken, die u helemaal in u hebt? U draagt Hem in u, die alle dingen geschapen heeft.’ Als we zo’n zin op ons laten inwerken, dan kunnen we dankbaar ontdekken hoe bevoorrecht we zijn. En zoals God in ons is, zo zijn wij zelf in God. De ene keer ligt de nadruk op het eerste, een andere keer ligt de nadruk op het laatste.
Het evangelie van vandaag, waarin Jezus de handelaars en geldwisselaars uit de tempel verjaagt, nodigt ons uit om na te gaan in hoeverre de tempel van onze ziel gevuld is met zaken die er niet in thuis horen: runderen, schapen, duiven en geld, of anders gezegd: haat, zelfgenoegzaamheid, angst en jaloezie. Als onze tempel vrij is van al die ballast, zullen we beter met God kunnen communiceren. Op elk moment dat we willen, kunnen we bij Hem aankloppen, en Hem in de ogen zien. Wat geeft meer veiligheid dan te weten dat iemand, van wie je houdt, je rakelings nabij is? En of je nu spreekt met die ander of zwijgt met die ander, je bent samen met elkaar. Je vult elkaars ruimte.
Laat ik besluiten met een gebed van de Duitse theoloog en jongerenpastor Jörg Zink:
Ik dank u dat wij allen één lichaam zijn.
Een stuk van U.
Uw zichtbare gestalte.
Uw kerk. Uw werktuig.
Uw hand. Uw mond.
Wij danken U dat we niet alleen zijn.
Archief preken