Parochie De Vier Evangelisten Amsterdam 
 
 
 

Christus koning

Viering: DE LAATSTE ZONDAG VAN HET KERKELIJK JAAR

Lezing:

  • Lucas 23, 35-43

Geschreven door: Pater Paul Begheyn SJ

Tijdens mijn revalidatie in het verzorgingstehuis van de jezuïeten in Nijmegen had ik niet veel energie om wat dan ook te doen. Gelukkig was er de tuin, de televisie, enkele bezoekers en mijn medebroeders. Een van hen vertelde op een avond, dat hij met genoegen een recente studie had gelezen over de paus en Mussolini, geschreven door de Amerikaanse historicus David Kertzer, die er de Pullitzer prijs mee had gewonnen. Ik haalde het boek uit de bibliotheek, en was onmiddellijk in de ban van wat ik las. Paus Pius XI en Benito Mussolini kwamen in hetzelfde jaar 1922 aan de macht, en hadden veel gemeen, vooral hun wantrouwen in de democratie en de haat tegen het communisme. Ze steunden elkaar, waardoor de katholieke kerk bondgenoot werd van het fascisme, met alle gevolgen vandien.
Drie jaar na zijn aantreden als paus stelde Pius XI in 1925 het hoogfeest in van Christus Koning, dat wij vandaag vieren, en dat de persoon van Jezus centraal wil stellen als tegenhanger tegen de scheiding tussen kerk en staat en tegen het atheïsme. Aanleiding was de 1600-jarige viering van het eerste oecumenisch Concilie van Nicea in 325, dat een consensus wilde bereiken binnen de gehele kerk, onder meer door een geloofsbelijdenis op te stellen, die we nog steeds gebruiken.
Ik heb altijd gedacht dat het feest van Christus Koning een alternatief moest bieden voor een kwalijk soort leiders in de wereldpolitiek, die een bedreiging vormden van de vrijheid en de mensenrechten. Die leiders noemden zich in het Italiaans ‘Il Duce’ en in het Duits ‘Der Führer’. Vandaag de dag hebben ze in verschillende landen volgelingen gekregen, die populisme ten onrechte beschouwen als de beste weg naar de toekomst.
We worden vandaag uitgenodigd om aan de hand van het evangelie van Lucas na te denken, wat voor positie Jezus kiest, en welke weg hij voor ons uitstippelt. Opvallend in de tekst van Lucas is het veelvoudig gebruik van het woord ‘redden’, dat liefst vier maal voorkomt. Als we Jezus willen typeren, dan is hij in de eerste plaats een redder. Om die reden wordt hij koning genoemd. ‘Redder’ is ook bij uitstek een kwaliteit van God. Dat is de toetssteen waaraan je de echte God kunt onderscheiden van de valse God. Als God ons niet redt, dan hoef ik hem niet. Er zijn al genoeg afgoden in onze wereld, die ons bang maken of afwijzen, die ons veroordelen of ons rare dingen laten doen. Dump die afgoden, en wees als de ene misdadiger, die tot het einde toe zijn vertrouwen stelde in Jezus.
Op deze manier kunnen we ons ook aansluiten bij de bedoelingen van het jaar van de barmhartigheid, dat vandaag ten einde loopt. Paus Franciscus heeft op allerlei manieren geprobeerd om het begrip barmhartigheid bij ons te laten landen. Het is een begrip, dat in de keiharde wereld van de politiek en samenleving weinig populair is, omdat er geen geld mee te verdienen is. Het is een zachte kracht. Maar paus Franciscus heeft op dit gebied geen theorieën verkocht, maar daden laten zien, te beginnen met zijn allereerste reis naar Lampedusa, waar veel vluchtelingen landden, voor zover ze niet op zee waren omgekomen. Ik weet niet of dergelijke symbolische handelingen u aanspreken, en of een heilige deur voor u aantrekkelijk is. Maar dat we als christenen uitgedaagd worden om barmhartig te zijn niet alleen tegenover anderen, maar ook tegenover onszelf, - dat is na afloop van het jaar van de barmhartigheid geen achterhaalde opdracht. Het blijft actueel, als opdracht aan ons. Barmhartig zijn is redder zijn. Barmhartig zijn is in opstand komen tegen de zwartkijkers, die met een boog om de werkelijkheid heenlopen zoals de priester en de leviet om het neergeslagen slachtoffer deden in de parabel van de barmhartige Samaritaan.
Het derde onderwerp dat ik ten slotte vandaag met u wil delen, is het feit dat de jezuïeten uit de hele wereld onlangs, op 14 oktober, een nieuwe Algemene Overste hebben gekozen, die meestal Generaal wordt genoemd. Maar die titel heeft niets met militairen te maken; het is een Latijns woord, dat ‘algemeen’ betekent. Tot 31e Generaal werd gekozen Arturo Sosa uit Venezuela, voor het eerst in de geschiedenis geen Europeaan (net zoals paus Franciscus uit Argentinië trouwens).
Op de laatste dag van de bijeenkomst van de afgevaardigde jezuïeten in Rome werd een tekst voorgelezen, geschreven door een vorige Generaal Pedro Arrupe. Zeer inspirerend, hopelijk ook voor u hier:

Niets is er meer praktisch dan God te vinden,
dat wil zeggen, dat je verliefd wordt op een heel absolute, definitieve manier.
Waar jij verliefd op bent, wat jouw fantasie pakt, -
dat zal alles beïnvloeden.




Het zal bepalen
wat jou ’s morgens uit bed haalt,
wat je doen zult met je avonden,
hoe je je weekends zult doorbrengen,
wat je leest,
wie je kent,
en wat jou verbaast met vreugde en dankbaarheid.
Word verliefd, blijf verliefd, - dat zal alles bepalen.
Archief preken